Nastały czasy, gdy żaden wybór nie jest łatwy, nawet wybór przedszkola dla dziecka. Minęły czasy, gdzie dziecko trafia do najbliższego przedszkola, teraz rodzice chcą, by ich dzieci uczęszczały do jak najlepszej placówki.

Propozycji jest wiele: artystyczne, sportowe, językowe i wiele innych ( recenzje przedszkoli ). I to dobrze, że są takie możliwości, bo często obserwując swoje dzieci widzimy jakie mają predyspozycje, co je ciekawi, fascynuje. Jednakże przedszkole pomimo wielości swoich propozycji zawsze za priorytet bierze to co najważniejsze. Nauczyciele wiedzą, że harmonijny, równoległy rozwój przyczyni się do tego, że dziecko będzie czuło się bezpiecznie,a co za tym idzie szczęśliwe.

Wybierając przedszkole dla naszego dziecka, zachęcam by poznać program przedszkoli, które pracują na pedagogice Friedrich Froebla, czyli pracujących na programie ,,Dar Zabawy’’. F. Froebel uznawany za twórcę wychowania przedszkolnego, niestety sam już nie jest tak popularny jak jego następcy. Dla wielu może to być pierwszy raz słyszane hasło, jednakże nie jest to nic innego jak „powrót do źródeł”, powrót do tego co ma największy i najkorzystniejszy wypływ na prawidłowy rozwój naszego dziecka, czyli rozwijającej zabawy i kontaktu z naturą.

Przedszkole freblowskie – co to znaczy?

Przedszkole freblowskie to placówka, która pracuje według pedagogiki Friedricha Froebla: podstawą dnia jest swobodna zabawa dziecka, a głównym narzędziem nauki są tak zwane dary, czyli zestawy prostych drewnianych i włóczkowych pomocy. Dziecko nie siedzi w ławce i nie wypełnia kart pracy – poznaje świat, budując, układając, licząc i bawiąc się w grupie, a nauczyciel przygotowuje warunki i towarzyszy, zamiast prowadzić lekcję.

Friedrich Froebel (1782-1852) to niemiecki pedagog uznawany za twórcę wychowania przedszkolnego. To on wymyślił samo pojęcie „ogródka dziecięcego” (niem. Kindergarten) i jako pierwszy potraktował zabawę nie jako przerwę od nauki, lecz jako najważniejszą pracę dziecka. W Polsce jego założenia realizuje się dziś najczęściej w ramach programu „Dar Zabawy”.

Freblówka – skąd wzięła się ta nazwa

„Freblówka” to potoczne określenie przedszkola pracującego metodą Froebla, utworzone od spolszczonej pisowni jego nazwiska (Fröbel – Frebel). Dawniej mianem freblówki nazywano również samą nauczycielkę wychowania przedszkolnego. Dziś usłyszysz je najczęściej w rozmowach rodziców i w nazwach placówek, a znaczy dokładnie to samo, co przedszkole freblowskie.

Czym wyróżniają się freblowskie przedszkola, czy freblowska grupa?

A mianowicie tym, iż chcemy przekonać rodziców, że swobodna zabawa dziecka zajmuje najważniejsze i centralne miejsce w rozwoju dziecka, a dorosły musi zapewnić odpowiednie warunki do swobodnej zabawy w sali oraz w plenerze. To dzięki niej dziecko zdobywa nowe doświadczenia i wiedzę, która będzie bazą do zdobywania dalszego prawidłowego rozwoju.

Są to przedszkola, które pozwolą naszym dzieciom uczyć się wielu różnych czynności związanych z codziennym życiem. Koncepcja ta ukierunkowana jest na samodzielne i aktywne działania dzieci poprzez zabawę. I właśnie dlatego każdy rodzic powinien zatrzymać się przy takim przedszkolu i zwrócić na nie uwagę, ponieważ który to rodzic nie chce mieć mądrego i samodzielnego przedszkolaka?

Kolorowe klocki, które są charakterystyczne dla przedszkoli freblowskich, nazywane są „darami”. Dary to zwykłe – niezwykłe klocki, które poprzez codzienną zabawę przygotowują dzieci do nauki szkolnej, między innymi w zakresie: pisania, matematyki czy wszelkich działań artystycznych. A wyróżnia je to, że wszystkie działania prowadzone są przez zabawę, co jest naturalne dla dzieci tym w wieku przeszklonym. A innowacyjna organizacja pracy w takich grupach daje możliwość nabywania niezbędnych umiejętności życiowych w sposób twórczy i atrakcyjny dla dziecka, a także wzajemnej wymiany spostrzeżeń i wiedzy.

Proponowane rozwiązania organizacyjne sprzyjają rozwojowi umiejętności współpracy w grupie, uwrażliwiają na naturę, udoskonalają umiejętności matematyczne, uczą dzieci wielu czynności z życia codziennego, a w mieszance z pasjonatami, którzy pokochali te założenia na pewno dadzą niezwykle imponujące efekty w rozwoju małego dziecka.

Dary Froebla, czyli klocki, na których opiera się cała metoda

Dary to uporządkowany zestaw pomocy, w którym każdy kolejny element jest odrobinę bardziej złożony od poprzedniego. Dziecko dostaje je stopniowo, wraz z rozwojem, a bawiąc się nimi, mimochodem oswaja pojęcia matematyczne, uczy się porządku i planowania.

  • Dar 1 – miękkie, kolorowe piłeczki na sznurkach. Najmłodsze dzieci poznają przez nie kolory, ruch i kierunki.
  • Dar 2 – drewniana kula, walec i sześcian. Pierwsze spotkanie z bryłami i z tym, że jedne przedmioty się toczą, a inne stoją stabilnie.
  • Dar 3 – sześcian podzielony na osiem mniejszych sześcianów. Tu zaczyna się budowanie i pierwsze intuicje o całości i częściach.
  • Dar 4 – sześcian podzielony na cegiełki. Dziecko odkrywa równowagę konstrukcji i buduje wyższe, bardziej ryzykowne wieże.
  • Dar 5 i 6 – zestawy z większą liczbą elementów, w tym trójkątne. Pozwalają odwzorowywać prawdziwe budowle i tworzyć symetryczne układy.

Do tego dochodzą materiały do układania, przeplatania, lepienia czy nawlekania oraz zabawy z naturą: piaskiem, wodą, kasztanami i patykami. Klocki są celowo proste i pozbawione „gotowego” wyglądu, bo w tej metodzie to wyobraźnia dziecka ma dopowiedzieć resztę.

Jak wygląda dzień w przedszkolu freblowskim

Rytm dnia jest przewidywalny, a jego oś stanowi zabawa dowolna, którą wybiera samo dziecko. Typowy plan wygląda mniej więcej tak:

  • Poranny krąg – powitanie, rozmowa o tym, co dziś w planie, krótka piosenka lub zabawa integracyjna.
  • Zabawa dowolna – najdłuższa część przedpołudnia. Dzieci same wybierają zajęcie i partnerów, nauczyciel obserwuje i włącza się na zaproszenie.
  • Zajęcia z darami – praca w małych grupach z konkretnym zestawem, często wokół jednego tematu tygodnia.
  • Pobyt na dworze – codziennie i niezależnie od pogody, bo kontakt z naturą jest w tej pedagogice równie ważny jak zabawa w sali.
  • Popołudnie – odpoczynek, zajęcia dodatkowe i znów swobodna zabawa do rozejścia się dzieci.

Przedszkole freblowskie a Montessori – czym się różnią

Obie metody stawiają dziecko w centrum i obie korzystają z przemyślanych pomocy, ale akcenty rozkładają inaczej.

  • Rola zabawy – u Froebla swobodna, także udawana i wspólna zabawa jest sercem dnia. W Montessori nacisk pada na „pracę własną” i ćwiczenia bliskie realnym czynnościom.
  • Pomoce – dary Froebla są uniwersalne i można z nich zbudować cokolwiek. Materiał Montessori zwykle ma jeden właściwy sposób użycia i sam podpowiada błąd.
  • Grupa – w przedszkolach freblowskich dużo dzieje się w małych zespołach i całą grupą. W Montessori dziecko częściej pracuje samodzielnie, w grupach mieszanych wiekowo.
  • Natura – u Froebla ogród i codzienne wyjście na dwór są wpisane w metodę od jej początków.

Jeśli rozważasz obie ścieżki, zajrzyj do naszych recenzji przedszkoli Montessori i porównaj je z tym, co znajdziesz w placówkach freblowskich w swojej okolicy.

Dla jakiego dziecka to dobry wybór

Metoda dobrze sprawdza się u dzieci, które lubią budować, majsterkować i uczyć się przez działanie, a gorzej znoszą sztywne, „szkolne” formy zajęć. Sprzyja też maluchom potrzebującym spokojnego rytmu i przewidywalności, bo stały plan dnia daje im poczucie bezpieczeństwa. Rodzicom, dla których ważny jest codzienny ruch na powietrzu i mniej ekranów, a więcej prawdziwych materiałów, freblowskie podejście zwykle po prostu pasuje.

O co zapytać, odwiedzając przedszkole freblowskie

  • Czy kadra ma szkolenie z pedagogiki Froebla i jak długo pracuje tą metodą?
  • Ile czasu w ciągu dnia zajmuje zabawa dowolna, a ile zajęcia kierowane?
  • Czy dzieci mają swobodny dostęp do darów, czy wyjmuje się je tylko na zajęcia?
  • Jak często i w jakiej pogodzie grupa wychodzi na dwór?
  • Jak liczna jest grupa i ilu dorosłych przypada na dzieci?
  • W jaki sposób placówka informuje rodziców o postępach dziecka?

Najwięcej powie zwykła obserwacja: jeśli podczas wizyty dzieci są zajęte własnymi pomysłami, a nauczyciel raczej towarzyszy niż dyryguje, metoda naprawdę tu działa. Zanim podejmiesz decyzję, warto też przejść przez dni adaptacyjne i zobaczyć, jak dziecko czuje się w tej konkretnej grupie.

Najczęstsze pytania

Czy przedszkole freblowskie przygotowuje do szkoły?
Tak. Zabawa darami rozwija liczenie, myślenie przestrzenne, sprawność ręki i umiejętność współpracy, czyli dokładnie te obszary, które później decydują o starcie w pierwszej klasie.

Czy freblowskie przedszkola są tylko prywatne?
Nie. Metodę wykorzystują zarówno placówki niepubliczne, jak i publiczne, czasem tylko w wybranych grupach. Warto pytać o to bezpośrednio w przedszkolu.

Czy w domu można bawić się darami?
Można, choć nie trzeba kupować pełnych zestawów. Sens metody oddaje już zwykły klocek, koszyk szyszek i czas na spokojną, nieprzerywaną zabawę.